ว่าด้วยเรื่องของเห็บในน้องหมา หน้าตาเป็นอย่างไร, อาการ, และวิธีป้องกัน

เห็บเป็นปรสิตภายนอกที่ดูดเลือดน้องหมาเพื่อใช้เป็นอาหาร บางชนิดอาจปล่อยสารพิษหรือเชื้อโรคเข้าร่างกายสัตว์ ทำให้เกิดอาการตั้งแต่คันเฉย ๆ ไปจนถึงอันตรายถึงชีวิต เช่น พยาธิเม็ดเลือด หรืออัมพาตจากเห็บ

ในประเทศไทยเนื่องจากมีสภาพอากาศแบบร้อนชื้นซึ่งเหมาะอย่างยิ่งในการขยายพันธุ์ของเห็บ ทำให้สามารถพบเห็บได้ตลอดปี โดยเฉพาะในบ้านที่มีสนามหญ้า พื้นดิน หรือในสัตว์ที่ออกไปเดินนอกบ้านเป็นประจำ

เห็บเป็นอันตรายต่อน้องหมายังไงบ้าง?

1) ภาวะโลหิตจางจากเห็บ

การติดเห็บจำนวนมากอาจดูดเลือดจนน้องหมาเกิดภาวะโลหิตจาง ทำให้มีอาการซึม อ่อนแรง เหงือกซีด หอบหายใจ และอาจเป็นอันตรายได้

2) การติดเชื้อจากเห็บ

เห็บเป็นพาหะของเชื้อโรคหลายชนิด เช่น

• พยาธิเม็ดเลือด (Ehrlichiosis/Anaplasmosis / Babesiosis/Hepatozoonosis)

• การติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนจากแผลที่ถูกกัด

3) อัมพาตจากเห็บ (Tick Paralysis)

เห็บบางชนิด เช่น Ixodes holocyclus ปล่อยสารพิษที่ทำให้น้องเกิดอาการอ่อนแรง เกิดอัมพาตจากขาหลัง ลามขึ้นมาที่ระบบหายใจได้ มักพบได้บ่อยที่ประเทศออสเตรเลีย เเละอาจจะยังไม่มีอุบัติการณ์ในประเทศไทย

สังเกตอาการถูกเห็บกัด

• คันหรือกัดตัวเองบ่อย โดยเฉพาะบริเวณที่ไม่มีขนหรือขนน้อย เช่น หู ขาหนีบ หรือซอกนิ้วเท้า

• ผิวหนังแดง ระคายเคืองในบริเวณที่โดนกัดเนื่องจากการเเพ้น้ำลายของเห็บ

• อาจจะพบเห็บได้ที่ตัวน้องหมาหรือสิ่งแวดล้อม

• ซึม ไม่ยอมกินอาหาร

• เดินเซ อ่อนแรง เหงือกซีด อาจจะพบเลือดกำเดาไหล

• หายใจลำบาก 

หากมีอาการผิดปกติ ควรพาไปพบสัตวแพทย์โดยเร็ว เนื่องจากการติดเชื้อพยาธิเม็ดเลือดนั้นสามารถเเบ่งออกได้เป็น 2 ระยะหลักๆ ได้เเก่ ระยะฉับพลัน และ ระยะเรื้อรัง ซึ่งทั้งสองเเบบสามารถทำให้น้องหมาเสียชีวิตได้หากปล่อยทิ้งไว้

วิธีตรวจหาเห็บบนตัวน้องง่ายๆ ที่บ้าน

• ลูบตรวจตั้งแต่หัวจนถึงหาง

• ตรวจตามจุดที่เห็บชอบเกาะ เช่น ใบหู ซอกคอ รักแร้ ขาหนีบ ระหว่างนิ้วเท้า

• ใช้หวีเสนียดหวีเพื่อตรวจหาตัวเล็ก ๆ

• สังเกตขี้เห็บ (จุดสีดำ) บนขนของน้อง

วิธีเอาเห็บออกอย่างถูกต้อง

• ใช้แหนบดึงเห็บ

• จับให้ใกล้ผิวหนังที่สุด ดึงขึ้นตรง ๆ ช้า ๆ

• ห้ามหมุน บิด หรือบีบตัวเห็บ เพราะอาจทำให้ส่วนปากค้างอยู่ในผิวหนัง

• หลังดึงควรล้างแผลด้วยน้ำสะอาดหรือสบู่อ่อนๆ สามารถทายาฆ่าเชื้อได้

ผู้ปกครองควรทำความเข้าใจว่าการพบเห็บบนตัวสุนัขและดึงออกไม่ได้เป็นการรักษาเห็บให้หายไปได้ในระยะยาวเป็นเพียงการเอาออกจากตัวน้องสุนัขเฉยๆเเต่ในสิ่งแวดล้อมนั้นยังคงมีเห็บอยู่ และสามารถกลับมาได้ทุกเมื่อ

การป้องกันในระยะยาว

การป้องกันที่ดีที่สุด คือการใช้น้ำยาหรือยาป้องกันเห็บอย่างสม่ำเสมอ โดยสัตวแพทย์จะแนะนำให้เหมาะกับอายุ น้ำหนัก และชีวิตประจำวันของน้อง เช่น

• ยาหยอดหลัง

• ยาเม็ดกำจัดเห็บ

• ปลอกคอป้องกันเห็บ

การดูแลสิ่งแวดล้อมเพิ่มเติม

• ทำความสะอาดบ้านเป็นประจำ

• ซักที่นอนของน้อง

• ตัดหญ้าและกำจัดพื้นที่ชื้นแฉะ

หากสงสัยว่าน้องอาจติดเชื้อจากเห็บ ทางโรงพยาบาลจะทำการตรวจร่างกาย ตรวจเลือด และให้การรักษาตามอาการ รวมถึงให้คำแนะนำการป้องกันในระยะยาว