🐶🐱อาการฮีทในน้องหมาและน้องแมวเป็นยังไง?

อาการฮีท (เป็นสัด) คืออะไร?

คือภาวะที่ระบบสืบพันธุ์ของน้องหมาและน้องแมวเข้าสู่ช่วงพร้อมผสมพันธุ์

เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเพศตามรอบธรรมชาติ ซึ่งพบได้ในทั้งเพศเมียและเพศผู้

สังเกตอาการฮีทในน้องหมาและน้องแมว

วิธีสังเกตว่าน้องหมาและน้องแมวของเราฮีท (เป็นสัด)

🐶น้องหมาฮีทเป็นยังไง?

ช่วงอายุเริ่มฮีท : สายพันธุ์ส่วนใหญ่เริ่มประมาณ 6-14 เดือน (ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์-พันธุ์เล็กมักฮีทเร็วกว่า)

รอบฮีท : ทุก 6-8 เดือน หรือปีละ 1-2 ครั้ง

เพศเมีย

อาการที่สังเกตได้ชัด

• อวัยวะเพศบวม

• อาจจะมีเลือดหรือไม่มีเลือดที่บริเวณอวัยวะเพศก็ได้

• ชอบเลียบริเวณอวัยวะเพศ

• มีท่าทางเชิญตัวผู้ เช่น ยกก้นขึ้นเมื่อถูกลูบหลัง

• มีตัวผู้เข้ามาตามกลิ่น

ระยะเวลา : โดยเฉลี่ย ฮีทนาน 6-11 วัน 

เพศผู้

อาการที่สังเกตได้ชัด

• ดมกลิ่นตัวเมียโดยจะแสดงความสนใจต่อปัสสาวะหรือสารคัดหลังจากอวัยวะเพศของน้องหมาเพศเมีย

• พยายามหนีออกจากบ้านไปหาตัวเมีย

• มีพฤติกรรมขี่สิ่งของหรือสัตว์อื่น

• เห่าหรือกระสับกระส่ายกว่าปกติ

• กินอาหารน้อยลงในบางตัว

  
  

ระยะเวลา : ตัวผู้สามารถผสมพันธุ์ได้ตลอดปีขึ้นอยู่กับการกระตุ้นจากตัวเมีย ตั้งแต่อายุประมาณ 6-9 เดือนขึ้นไป

🐱น้องแมวฮีทเป็นยังไง?

ช่วงอายุเริ่มฮีท : ประมาณ 5-9 เดือน

รอบฮีท : โดยปกติการผสมพันธุ์ของน้องแมวจะขึ้นอยู่กับช่วงแสง หากมีช่วงกลางวันที่ยาวนานกว่า 12 ชั่วโมง แมวจะเข้าสู่วงจรการเป็นสัด แต่เนื่องจากประเทศไทยอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตร จึงมีช่วงแสงที่ยาวนานเกือบตลอดทั้งปี ทำให้แมวเข้าสู่วงรอบการติดสัดได้เกือบตลอดทั้งปี

เพศเมีย

อาการที่สังเกตได้ชัด

• ส่งเสียงร้อง หง่าวดังต่อเนื่อง โดยเฉพาะเวลากลางคืน

• กลิ้งไปมา ถูพื้น ข้าวของ หรือมนุษย์

• ยกก้นขึ้น โก่งหลังเมื่อถูกสัมผัส

• พยายามหนีออกไปนอกบ้านหรือหาตัวผู้

ระยะเวลา : ฮีทแต่ละครั้งเฉลี่ยประมาณ 7 วัน

เพศผู้

อาการที่สังเกตได้ชัด

• ส่งเสียงร้องดังหรือเรียกคู่โดยเฉพาะตอนกลางคืน

• พ่นฉี่ตามมุมห้องหรือของใช้ เพื่อทำเครื่องหมายอาณาเขต

• พยายามหนีออกไปหาตัวเมีย

• ต่อสู้กับแมวตัวผู้ตัวอื่นเพื่อแย่งคู่

ทำหมันจะช่วยลดอาการฮีทได้ยังไง?

อาการฮีทในน้องหมาและน้องแมวเกิดจากการหลั่งฮอร์โมนเพศ (เอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน) จากรังไข่ ฮอร์โมนเหล่านี้เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางกายและพฤติกรรม เช่น เยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัว, ผนังช่องคลอดบวม มีสารคัดหลั่งหรือพบเลือดออก และพฤติกรรมเรียกคู่ (ร้องหง่าว เสียดสีถูตัวกับสิ่งของ ชูหาง และยอมรับการผสมพันธุ์)

เพศเมีย

เมื่อสัตวแพทย์ทำหมันเพศเมีย จะทำการผ่าตัดเอารังไข่และมดลูกออก (ovariohysterectomy) ทำให้ร่างกายไม่สามารถผลิตฮอร์โมนเพศหญิงได้อีกต่อไป วงจรการเป็นสัดจึงหยุดถาวร

ดังนั้นการทำหมันเพศเมียจะทำให้ไม่มีเลือดออกหรืออาการฮีทอีก, พฤติกรรมเรียกคู่จะหายไป, ความเสี่ยงโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบสืบพันธุ์ เช่น มดลูกอักเสบ (Pyometra) ก็จะไม่มีเพราะได้ผ่าเอามดลูกออกไปแล้ว และยังช่วยลดความเสี่ยงการเกิดมะเร็งเต้านมได้

เพศผู้

การทำหมันคือการตัดอัณฑะ (Castration) ออกทั้งสองข้าง ทำให้ไม่มีน้ำเชื้อในการผสมพันธุ์และยังไม่มีฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนที่ผลิตจากอัณฑะ ทำให้ไม่มีพฤติกรรมการร้องหาคู่ การออกนอกบ้านเพื่อไปหาตัวเมีย การต่อสู้เพื่อแย่งชิงตัวเมีย ลดพฤติกรรมการพ่นฉี่ตามมุมห้อง เป็นต้น นอกจากนี้ยังช่วยลดการเกิดโรคที่เกี่ยวข้องกับฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน เช่น โรคต่อมลูกหมาก เนื้องอกที่ต่อมข้างก้น เป็นต้น

⚠️ ช่วงฮีททำหมันได้ไหม?

โดยทั่วไป ไม่แนะนำให้ทำหมันในช่วงที่น้องกำลังฮีทอยู่ เพราะช่วงนี้มีการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนและการไหลเวียนเลือดมากกว่าปกติ โดยเฉพาะบริเวณมดลูกและรังไข่ หากผ่าตัดในช่วงนี้จะมีความเสี่ยงมากขึ้น เช่น เลือดออกมากขณะผ่าตัด, แผลหายช้ากว่าปกติ

ควรรอนานแค่ไหนหลังฮีทถึงจะทำหมันได้?

แนะนำรอประมาณ 2-3 สัปดาห์หลังจากฮีทหมด (หรือจนไม่มีเลือดออกและอวัยวะเพศกลับสู่ปกติ) เพราะ

• ฮอร์โมนภายในร่างกายจะกลับเข้าสู่ภาวะสมดุล

• หลอดเลือดที่มดลูกหดตัวและไม่เปราะบาง

• ลดโอกาสเลือดออกมากในระหว่างผ่าตัด

ระหว่างรอให้หมดฮีท ควรดูแลยังไง?

• แยกตัวเมียออกจากตัวผู้เด็ดขาด  เพื่อป้องกันการผสมโดยไม่ตั้งใจ 

  เพราะในช่วงฮีท ตัวเมียจะมีฟีโรโมนที่ดึงดูดตัวผู้ได้ แม้จะอยู่ไกลหรืออยู่คนละบ้าน น้องตัวผู้ก็สามารถได้กลิ่นและอาจพยายามหนีออกไปหาตัวเมีย จึงควรแยกเลี้ยงในห้องหรือพื้นที่ปิดมิดชิดและไม่ควรพาออกนอกบ้านช่วงนี้ เพื่อป้องกันการผสมโดยไม่ตั้งใจ

• รักษาความสะอาดบริเวณอวัยวะเพศเมีย  ใช้กระดาษชุบน้ำหมาด ๆ เช็ดเบา ๆ วันละ 1-2 ครั้ง เพื่อป้องกันการติดเชื้อ หรือสามารถใส่ผ้าอ้อมสุนัขเพื่อไม่ให้เลือดเลอะพื้นที่อื่น ๆ

• ดูแลให้น้องอยู่ในที่สงบ และพื้นที่ปิดที่มีรั้วรอบขอบชิด เพื่อป้องกันการหลบหนีออกไป

• หากเลือดออกมากผิดปกติ หรือพบว่ามีของเหลวสีขาวขุ่นหรือหนอง ควรพบสัตวแพทย์ทันที      

  เพราะอาจเป็นสัญญาณของ มดลูกอักเสบ (Pyometra) หรือ ติดเชื้อในโพรงมดลูกได้

การทำหมันเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยลดปัญหาสุขภาพระยะยาวและควบคุมพฤติกรรม

แต่ช่วงเวลาก็สำคัญไม่แพ้กัน การทำหมันในช่วงที่ร่างกายนิ่งแล้วหลังหมดฮีท จะปลอดภัยกว่ามาก

ฟื้นตัวเร็ว และลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดได้ดีที่สุด

---

จองคิวทำหมัน

สาขาของเรา